طراحی معماری

معماری به عنوان یک اثر مهم در زندگی انسان،از زمان های قدیم تا اکنون ،نماد فرهنگ و هویت و هنر یک تمدن بوده و علاوه بر تاثیر روی روان افراد، نقش مهمی در تامین رفاه وآسایش آنها داشته است. طراحی معماری عمدتا در دو قسمت فاز یک و فاز دو انجام می‌شود.

معماری فاز یک

در معماری فاز یک،‌‌‌ اولین مرحله ایده پردازی مورد نظر است. این ایده پردازی بر اساس موقعیت ملک و کاربری آن و اشخاصی که از آن بهره می‌برند متفاوت است. به طور مثال ایده پردازی برای طراحی ویلا در یک منطقه سردسیر با توجه به جهت نور و هوای سرد منطقه و مصالح مصرفی، متفاوت از طراحی یک آپارتمان در یک کلان  می‌باشد.

بررسی سایت پلان و تحلیل نیازها  جهت ارائه‌ی ایده‌ای که ضمن رعایت ضوابط معماری، شهرداری و ضوابط نظام مهندسی فضایی زیبا و کاربردی فراهم آورد، نیاز به یک متخصص در رشته مهندسی معماری دارد که توانایی برقراری ارتباط  موثر با مابقی رشته ها از جمله مهندس سازه ، مکانیک ، برق و نقشه بردار را داشته باشد.

ضوابط معماری منابع معتبر و موثقی دارد که از منابع اصلی آن به مباحث نظام مهندسی می‌توان اشاره کرد؛ به طور مثال گروه بندی ساختمان ها،‌ ارتفاع های مجاز، پیش آمدگی،‌ ضوابط معلول، دسترسی‌ها، تهویه و نور بهداشتی، ضوابط پارکینگ ،انبار، راه پله ،رمپ، آسانسور، سرایداری، محل بازی کودکان،پاسیو، ضوابط ساختمان های مسکونی، آموزشی، درمانی و بلند مرتبه و سایر کاربری‌ها مطابق مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان نظام مهندسی در تمامی طراحی‌ها باید رعایت شود.

مبحث سوم مقررات ملی ساختمان که مربوط به ضوابط آتشنشانی در ساختمان‌ها می‌باشد؛اصول مربوط به تصرف ساختمان ها، دسته بندی انواع ساختارها، محدودیت ارتفاع ها و مساحت ساختمان ها، اعلام و اطفا حریق،راه های خروج و فرار ،مصالح نازک کاری و نما، فواصل راهپله ها از یکدیگر را بیان نموده‌است که مهندس معمار باید آنها را در طرح خود بکار بگیرد. همانطور که اشاره گردید مهندس معمار با سایر مهندسینی که در طراحی ساختمان نقش دارند، ارتباط تنگاتنگی دارد. او باید بتواند با هماهنگی مهندس تاسیسات مکانیکی و برقی، محل مناسبی برای کانال‌های تهویه مکانیکی در نظر بگیرد.ضوابط ساختمان های بلند مرتبه و توجه ویژه برای اطفاء حریق آنها، نیاز به وجود معماری توانا برای حل چالش‌های موجود در طراحی را روشن تر می‌سازد.

مبحث پانزدهم مقررات ملی ساختمان به طور تخصصی آسانسور و ضوابط مربوط به آن را در ساختمان بیان می‌کند. این ضوابط شامل طبقه بندی ساختمان ها، انواع آسانسور، مدارک فنی، ابعاد آسانسور، ارتفاع ابعاد مورد نیاز موتورخانه‌ی آسانسور می‌باشد.

کمبود انرژی و نیاز به صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان  مورد توجه مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان است. در این مبحث اشاره مستقیم به مصالح و میزان ضریب هدایت آنها در برابر حرارت و برودت و میزان عایق بودن آنها دارد. در مجموع با استفاده‌ی صحیح از مصالح و عایق ها باید میزان ضریب انتقال حرارت طرح از میزان ضریب انتقال حرارت مرجع مبحث 19  کمتر باشد تا مورد تایید  نظام مهندسی واقع گردد.

کنترل و کاهش آلودگی صوتی و عایق بندی و تنظیم صدا تنها محدود به سالن‌های موسیقی نمی‌باشد؛ بلکه در ساخنمان‌های مسکونی و تجاری نیز باید به آن توجه نمود.  این موضوع مورد توجه مبحث هجدهم مقررات ملی ساختمان است که مهم‌ترین بخش‌های آن ،عایق بندی صوتی دیوار ها و سقف ها ،کنترل صدای تاسیسات ،کنترل صدای ناشی از کف و پنجره و در و اندازه گیری و ارزیابی صدا میباشد که در معماری و اجرا حائز اهمیت است.

معماری فاز دو:

فاز دو معماری در واقع مرحله‌ی تکمیل و اجرایی کردن طرحی هست که در فاز یک معماری ارائه شده‌است. در فاز یک، کلیات طرح، جانمایی فضاها‌ی ایده اصلی طراحی مشخص می‌شوند. در ادامه  در فاز دو، تمامی جزییات فنی و اجرایی پروژه، از جمله نوع مصالح، ابعاد دقیق و محل تاسیسات و نحوه ی اتصال اجزا به یکدیگر، به طور کامل مشخص می‌شوند. مراحل اصلی فاز دو معماری معمولا شامل این موارد هست:

  1. تهیه نقشه های اجرایی:

 شامل پلان ها، نماها، مقاطع، جزییات اجرایی، نقشه های تاسیساتی، سایت پلان و مشخص کردن موقعیت همسایه ها و پلان بام

  • پلان‌های با جزئیات بیشتر شامل:

پلان های اندازه گذاری و مشخص کردن تیپ بندی درب و پنجره ها، پلان مبلمان، پلان کفسازی و مشخص کردن مصالح و زیرسازی آنها و پلان سقف کاذب و مشخص کردن ارتفاع سقف کاذب ها بر اساس تیر سازه، لوله ها و اگزاست های تاسیساتی

  • ترسیم نما و برش:

     این کار جهت مشخص شدن جزییات دقیق اتصال مصالح، فونداسیون، کفسازی ها، سقف کاذب، سرگیری ها،شیب راه ها می‌باشد.

  • ترسیم بزرگنمایی فضاها:

برای فضاهای خیس که جزئیات تاسیساتی بیشتری دارند ترسیم بزرگنمایی ضروری است.

  • ارائه‌ی جزئیات و دستورالعمل‌ها جهت حفظ ایمنی در کارگاه
  • جدول نازک کاری:

 جهت معرفی مصالح به کار برده شده در طراحی با ذکر نام و زیرسازی آنها

  • تهیه مشخصات فنی مصالح و جزئیات اجرایی:

نوع مصالح و کیفیت آنها و نحوه ی اجرای هر بخش به طور دقیق مشخص  می‌گردد.

نقشه‌های فاز دو شده باید مورد تایید نطام مهندسی، شهرداری و مهندسین سازه، مکانیک و برق قرار گیرند.